Ter, 03/07/2007 - 10:50
I fui an Sendin, nessas cumbersas antre garotas, que daprendi tamien que habie ua maneira mui simpres de lhuitar contra l mal d’oulhado i las pragas que mos podien botar las bruxas: “Cerrai l punho ou até ls dous, acunselhában anton mies primas, i ponei l dedo gordo antre l andicador i l dedo grande. Depuis pensai na buossa cabeça cun muita fuorça i dezi baixico: “Bruxa (ou Bruxo se fur un home...), alma de l Diabo !, bai-te para l fondo de ls Anfiernos ! “
Solo se me lhembra desso mas quien sabe se esses cunseilhos que me dórun las mies primas de Sendin quando éramos rapazicas i andábamos todas juntas - que poderan talbeç parecer a alguns mui angénuos i até de rir - nun fúrun mais que speciosos pa l resto de la nuossa bida, salbando-mos de situaçones a que doutra maneira talbeç nun poderiemos haber scapado? Bendo bien, inda stou biba i las mies primas i mie armana, tamien. De certeza até que todas se lhémbran i qu’inda hoije pénsan nessas cousas... tal cumo you !
Depuis, cun l tiempo i l’eidade, l miu spírito fui-se tornando cada beç mais oujetibo i racional; i als poucos acho que até deixei de oubir falar an bruxos i bruxas, mesmo an Sendin... Até que l outranho, quaijeque por esta altura, cuntórum-me l causo dua rapaza que fui a ber un bruxo nua aldé acerca de Sendin para ber se ancuntraba maneira de resolber ciertos porblemas. Yá nun se me lhembra de que porblemas se trataba; la mie lhembráncia tamien falha a las bezes mas hai ua cousa que me cuntórun de que me se lhembra porque m’ampressionou muito i que nun squeci. Parece que houbo mesmo “gato çapato” an casa de l tiu esse: qualquiera cousa talbeç aparecida cun aqueilhes rituales de transe, bielhos cumo l mundo, que se pratícan inda hoije an ciertas ilhas de las Caraíbas i até ne l Brasil adonde se dá l nome de “macumba” ou tamien de “candomblé” ...
Mas l miu spírito oujetibo i racional lhebou-me i inda me lhieba a pensar l seguinte: nun ye normal, ne ls nuossos sistemas atuales tan modernos i a las bezes tamien tan sofisticados, que para resolber porblemas que nun son mais que porblemas de salude pública l mais de las bezes, essa rapaza inda nuoba baia a tener ou chegue al punto de acraditar que nun ten outro remédio senó ir a ber un bruxo an beç de pessonas formadas que trabálhan ne l sou oufício cunsante la lei i que stan normalmente preparadas pa la poder ajudar, cumo tal: médicos, anfermeiros, psicólogos, psiquiatras, assistentes sociales, porsores i muitos outros inda...
Porque será anton que na nuossa época i nas nuossas sociadades modernas, inda hai pessonas que acradítan ou se déixan eiludir cun cousas cumo essas, quaijeque doutros tiempos? Haberá solo curjidade?
Talbeç mais do que esso... Debe de haber tamien rezones mui cuncretas i, quien sabe, mui fáceles de antender até!
A nun ser que haia, até antre pessonas dua cierta eidade, alguas que inda acradítan an stórias cumo aqueilhas que oubírun cuntar quando éran ninos i que a las bezes eisísten zde siempre an todas las cibilizaçones: cuontas ancribles an que seres mui malos, “bruxas i bruxos”, hourribles, ciumentos, rabiosos i sanguinairos son capazes de mandar matar ou até de matar cun sues própias manos, sien ningua eimoçon, probes seres einocentes i sien maldade, pa le arrincar l coraçon an profundas i mui terribles florestas...
Terribles cumo puode ser tamien por cierto la deficuldade ou até la ancapacidade que ténen ciertos seres houmanos an se cumbencir que nun bal la pena andarmos a comer-mos uns als outros. La grandeza moral de l Home solo ye possible se furmos capazes de mos oulharmos todos cun muita houmanidade, generosidade i até amor. Solo assi l suonho nun mundo buono mos puode ajudar a bibir an perfeita harmonie... para que todos, sien eiceçon, puodamos bibir felizes... Felizes cumo nas cuontas de la nuossa anfáncia que acában todas assi ambariablemente i cumo por ancanto: “... casórun-se i bibírun felizes por muitos i muitos anhos.” !
Ana Maria Fernandes, Graulhet (Sul de la França)



