class="html not-front not-logged-in one-sidebar sidebar-second page-node page-node- page-node-168611 node-type-noticia">

            

Si sabe bien ten açucre

Ter, 29/04/2008 - 12:27


Manolico era l mais pequerrico de ls trés armanos que puli mareában quaijeque sin eira nin beira. Nacidos de pais eimigrantes, apartados i antregues a ua tie deilhes, pula parte de l pai. La tie Çferina era mi pouco zelosa culs sobrinos. Eilhes perneában puli dies anteiros, meio zbalidos, zamparados, assomando-se i sgranzinando por todos ls recantos de l’aldé. Ancarrapitában-se pulas arbles, çfazien ls niales, çpindurában-se, arrebalában puls galhos, pelando i çfazendo las fuolhas, quedando todos çpenados. Fazien dlindlons ne ls galhos de ls uolmos adonde s’antretenien, horas a filo, cun outros garoticos bezinos. Íban a las ferranhas spipaban, penca a penca, fazien las pipas, eisercitában ls pulmones i fazien un chinfrin musical. Arrebalában na fraga de l ribeiro cubierta de oucas i rumiacos, mejában nua pocica de tierra seca i fazien ua caçolica que ponien a secar al sol. Tan grande era l die cumo la romarie. Eilhes tenien ua scuola de bibéncias mi aparecidas a todos ls garoticos que bibien, nesse tiempo, nas aldés de Miranda, lhuitando cun muita gana pula suberbibença.

L armano mais bielho de Monolico era l mais rexerto, bergalho, zanquieto, zumbeteiro, se ls armanos nun trilhában cumo el antendie, pegaba nua bardasca i bardoaba neilhes sin duolo.
La tie nun daba cuonta daqueilha canzuada, lhuitában uns culs outros, arremedában, fazien zumbarie i pirraças a quien s’achegasse a eilhes. La heigiene nun fazie parte de las sues bidas. Calçaban alparagatas, cun ls pies negros que nin peç, la roupa recurida, ançurrada i quaije siempre cun moradores na crona de la cabeça. Un caldico de berças ó uas sopas ne l caçuolo i un carolico de pan era la quemida custante daqueilhas probes criaturas.
Quando ls armanos íban a la scuola, Manolico, más acanhado, quedaba solico, antraba surrateiro pula nuossa preça de casa adrento, anté la cozina, quaijeque siempre a la hora d’almuorço, cun l’antuolho de la nuossa quemida. Cun ls uolhos meio de sgueilha, sin dar motin a naide, arrima-se a la mesa cun toda la caréncie que l ambuolbie. El era siempre bien benido, to la giente alhá an casa gustaba daqueilha streilha, carente, miega i dibertida.

Las pessonas que querien fazer augardiente chamában-lo i por esso recebie seis ó siete mil reis por pilada

Naquel tiempo, na aldé solo habie ua alquitara de fazer augardiente, de l tiu Antonho Fuseiro. Las pessonas que querien fazer augardiente chamában-lo i por esso recebie seis ó siete mil reis por pilada. Fazie-se la strefega de l bino i metie-se l gagaço ne ls potes i l duonho acumpanhaba l fazer de l’augardiente.
L die que fui pala nuossa casa quien acumpanhou l’alquitara fui l sou filho Casmiro que cuntrolaba la feitura de l’augardiente a la par cun l miu armano Balarmino. Manolico, de cinco anhos, cumo de questume tamien puli andaba i arrimou-se al jarrico que aparaba l’augardiente, porbou-la i Casmiro acrecentou:
- Sabe bien, nun sabe, á Manolico? El, cun aire de risa, dezie:
- Si sabe bien i ten açucre!
Achaba-le grácia al que Manulico dezie i sien se dar de cuonta de las cunsequéncias que podien benir, cuntinaba a dar-le mais augardiente. Mais un golico i Manolico dezie:
- Si sabe bien i ten açucre!
Cada golico sue risada i Manolico yá sin fuorça para se tener an pie. Nesse antretiempo chega miu armano i Manolico yá staba nun stado lastimable, an pouco tiempo quedou-se-le ne ls braços cumo se stubisse muorto i chamou por mi:
- Anda acá, debrebe, que Manolico morriu-se!
Quedei sin fuolgo i meio açarapantada. Peguei ne l altemoble, miu armnano an Manolico i ponimos-nos a camino de Miranda, l más debrebe possible. Buoltas i rebirabuoltas, Manolico aguemitou-se todo, ampeçou a chorar, fui la sue suorte i la nuossa!... A l’antrada de las ourgenças yá staba guicho, mas mui calhadico, al miu cuolho, cumo se nada tubisse acuntecido. Apuis de scuitado i ouserbado quedou listo i bien çpuosto. Tornemos a l’aldé adonde la tie de Manolico speraba cun muita afliçon i capaç de nos sganar i rebirar l mundo cun ls pies pa l alto, mas cumo l nino staba bien, eilha asserenou i dixo:
- Nun fui nada, pa l que houbo de ser!...
La criança ye ua frol sbelta, andreble an crecimiento, dá alegrie, lhuç a aqueilhes que bíben i stan acerca deilha.Tenemos l deber de la tratar cun todo l respeito, amor, carino i sensiblidade, cumo eilha merece, sin abusar de la sue einocéncia i fragelidade.

Alcina Pires