L ampinogado
Opinião

L ampinogado

  • 22 de Abril de 2026, 14:50

‘L cumpadre mandou rezon a dezir que nun iba, mas faç la merenda, nun baia a aparecer por alhá algun ampinogado’.

‘Mira, nun t’amportes, quanto menos mouros, menos culadas’. Era siempre assi, prática, la mulhier.

Antonho tenie baixado muito zde l’ouparaçon, la barriga repassada, l calantriç defunto. Nien parecie la mesma pessona. El ponie-le la culpa a aqueilhas corridas para Lisboua, que esto de un star malo an tierra alhena i sien naide que mire por nós ye pior que nun tener santo ne l cielo a quien se reze. Agora, ua buona merenda daba-le fuorça para squecer ouparaçones, cardiogramas, prostas, tiraduros de l febre, análezes, soros, anfermaries a cheirar a to ls males de l mundo. La bendíma nun passaba desso, ua çculpa para ajuntar giente, sentir outra beç l cheiro a fuolhas ourbalhadas, l oupor aceçonado de la tierra, l melaço de las ubas a apegar-se als dedos, i la buolta al mundo spelhado ne l cielo a cada remissaco de ls arressaios de la ladeira.

Anquanto scarbiçaba l lhume i speraba la manhana, iba tornando al mundo que trocara por un més an Lisboua, un més mais lhargo que you sei alhá, mundo que nunca lo chegou a deixar. Lhembraba-se-le agora l cumpadre, ua pena que nun podira ir a la bendímia. Tiempo de ceifa, pensou, nun querendo acraditar que fura por outras rezones. Eilhes si andubírun un tiempo meio deixados, mas anrabiados nun se puode dezir que háian stado. Todo por bias de cousas que nua mesa d’ouparaçones quédan tan pequeinhas que un nun se dá de cuonta deilhas. L bruar de l lhume, a spargir-se-le pul cuorpo, i la calentura que le assomaba al rostro fazien-le benir ua eideia antiga, mas de que nunca chegaba bien a tomar cuncéncia, cumo se fura un modo de l cuorpo respirar, mais que ua eideia: ‘stá-se bien aqui’. Todo se passa quando un stá antre spierto i ambelesado, quando spierto yá sonha i ambelesado inda pensa. Son aqueilhes cachicos que mos dá la gana de guardar para siempre i mos pónen a bien cul mundo.
‘Puode-se antrar?’.

‘La puorta stá siempre abierta.’

Que mal le calhaba que beníra agora aquel a meter guerra na paç que habie acabado de cunquistar. Çque chegou nun paraba de pensar de cumo gustaba que lo deixáran a sous santos i lhargos, sin tener que star siempre a cuntar l’ouparaçon, a falar de l spital, de l tiempo de Lisboua i todas essas cousas an que nin sequiera le daba la gana d’amentar. Agora, que yá iba afeito a las brasas, aparecie-le aquel ampinogado que nun se le calhaba, a mo de ranacalho. Alhá le fui respundendo que si, i que nó, asperando que lo deixasse tornar a sous pensamientos. Mas era burro cumo ua puorta i nun habie meio d’antender quando staba a mais. Alhá tubo que l’aturar, que nunca fui home d’ampuntar a naide.
‘Sabes, you tamien fui ouparado. Stube un tempico an Bergáncia a la spera que se fazira tiempo de bendímia’.

Solo ende Antonho mirou Jesé, ls uolhos mais fondos i perdidos, seco, mais rúcios ls poucos pelos que inda le fazien borda a las oureilhas, ls beiços mais roixos que an cencenhada de febreiro. Praças de l tiempo del yá nun habie mais naide, mas essa era ua bendímia an que nun gustaba de pensar. Falában-se ciento ua beç, que tenien tierras para cada punta de l termo i nin un nin outro éran homes de s’ir pa l sagrado a dar al tarabielho subre uns i outros. Para mendongo chegaba bien l que cada die le arregressaba. Agora, la prosta era mais ua puonte antre eilhes.

‘Ah home, tu deixa-te-me de spitales que you quiero melhor andar un anho nua cabada do que passar alhá un die que seia.’

Stában antendidos. Ls lhargos tiempos muortos, sin açagar palabras, a mirar las brasas, achegában-los cumo se yá nun fazíran falta palabras. Era la purmeira beç que Antonho falaba cun gana çque chegara. Apuis de meia dúzia de palabras, l siléncio bundaba. Palabras para quei, quando l neçairo ye star, sentir, cheirar, mirar cumo nun speilho adonde yá nun gustamos de mos ber? Afazira-se a aquel falar por siléncios, a star alhi, sereno. Yá nun sentie l’oubrigaçon de aguantar la cumbersa, ambrulhar palabras sin cherume yá nun se le daba. Anton, apuis de ser ouparado, star siempre a tornar a las mesmas cousas, a dar las mesmas splicaçones, yá iba farto. L lume era l mesmo mistério de siempre, ancandilante, las labaredas a fazer caçuada de l fulhin. ‘Ye buona la leinha de frezno’. ‘Ardeinha nun hai outra’. ‘Inda bien que nun me guardei a fin de berano pa justar la carrada’. I assi iba ardendo l siléncio, al son de l lhume. Para quei fazer filozofie subre l lhume, i l arder, i de que todo s’acaba por bolber an cinza i outras panteminices? L lhume nun staba alhi a arder, delantre deilhes? Anton para quei pensar l lhume, se la filozofie ardie alhi mesmo i era possible dar-le culas tanazes, poné-la a saltar castelhanos, scachar las brasas al meio, tapá-las cun cinza, torná-las a scarbiçar i, apuis, amborralhar todo quando l queimor dessa filozofie yá nun s’aguanta? Stában eilhi, dambos a dous, calhados, i era possible oubir las risadas de quando, an garotos, íban culas mulas. Un bolber de cabeça, ua risica que la lhuç de l lhume reixaba, i stában antendidos. Era ende, adonde todo nace, que íban siempre a tener. Apuis de alhá chegar, tenien arrumado a uitenta anhos de bida pula frente, cumo s’inda nun los tubíran bibido. L siléncio passaba, ameroso, sin priessa. Até chegar a l’ouparaçon a la prosta inda habie muita lhana que tenhir. Era esso que mais le gustaba, achar modo de colgar l tiempo de las baras de l siléncio i, apuis, deixar que l bibir s’anfunisgara puls sous beneiros.

‘Ba, bou-me andado. Stimei de te ber cun salude, á Antonho. Bou-me que la mie yá debe d’andar a saber de mi para botar l caldo’.

‘Manhana, bamos-mos a bendimar pa la Marrielha. Achega-te se quieres merenda.’
A soutordie, inda nun dira meidie i yá Jesé abultaba essa Marrielha abaixo. Antonho biu-lo abaixar zde Trambas Carreiras i dou-le la risa por antre las fuolhas de la cepa. Até un bago de póilheta piçcou, cumo nun fazie hai muito tiempo,

‘Inda nun me cunteste quien fui l’ampinogado que stubiste a aturar onte a fin de tarde’, pregunta-le la mulhier, anquanto çcansa de l pubelo cheno.

‘Nun era ampinogado nanhun. Era Jesé Grande, que tamien fui ouparado a la prosta.’

‘Ah mira, mira!’


Proponha um artigo de opinião:
info@pressnordeste.pt
Abrir
Imagem do avatar
Written By
Redação