L Absedo
Zde hai un anho para acá, Malgarida pensaba an ir-se deiqui para fura i cada beç esta eideia l’atermentaba mais. Yá nun tenie l’antençon de comer l fumeiro. Podie ser que se arrependisse, mas nun iba a bibir toda la bida cun borracho. Falou cun l passador i por bies de la niebe tenien que sperar que passasse la Páscoa. Cumo nun querie abalhar cumo ua lhadrona, andaba l die todo antretenida a screbir la carta de adius, que tenie l’antençon de deixar a Antonho anriba de la piedra de l almairo para que la bisse bien.
Puso la caldeira de cobre anriba de las lhares, la panela de fierro ancostada al strafogueiro i deixou todo porparado para quando benisse. Para poupar ua cerilha, anterrou l lhume para que nun se l’apagasse, puso l xal porriba deilha i saliu a botar l ganado. “Nun sei para que poupo tanto”, pensaba eilha, “quanto mais poupo menos tengo”. Yá quantá que andaba cun l peito a botar broça, l doutor yá le habie mandado fazer ua xapa mas nun habie denheiro, i iba andando cul delor andrentro deilha, rezando baixico a Nuossa Senhora de l Naso que la curasse. Se Eilha la curasse, iba a pie a la missa, rezaba cinco crouas i daba dieç buoltas de zinolhos a l’eigreija.
Hoije l sou tiu tenie la mandado para l absedo, apuis iba el para eilha i yá podie benir para casa. Nunca gustou de l Absedo. Era un sítio mui scampado adonde nun habie brigadas i nin las canhonas gustában de parar alhá. Nesta temporada de l anho, tamien quaijeque nun parában an lhado ningun. Tenie que passar ls dies i ir-las antretenendo cun algua cousa. Nun lhebaba la manta porque le pesaba muito, talbeç l sou tiu la lhebasse se stebie-se capaç. Cumo dezie sue mai: “un páixaro solo nun fai nial”. Isso era bien berdade, pouco serbie eilha querer se l sou tiu nada fazie pa la ajudar. A esta hora starie el cumo siempre na taberna, cumo siempre dezie que iba para eilha mas nun aparecie i, cumo siempre, quando eilha birasse, ancuntraba-lo deitado ne l scanho a drumir. L denheiro de ls cordeiros iba todo para pagar la tabarneira i eilha iba-se anfadando desta bida de miséria. Anquanto andaba cun l ganado cantaba muitas bezes la cantiga de la Marie Alic”. Parecie que la cantiga habie sido feita para eilha:
“Onde bais Marie Alice,
onde bais triste a chorar,
bou a saber de l mui home,
stá na taberna a jogar.”
Ne l Absedo, l friu era tanto que l xal nun chegaba pa l’acubrir de l friu. Las manos tenien ua pouca de calentura andrento de l xambre, mas la cara yá nun la sentie. L sou pensamiento andaba cumo las canhonas, nun paraba en lhado ningun. Cumo nun rejistie al friu, iba-se mais cedo para casa i acababa de arrematar la carta. Metiu las canhonas na corriça, cuncentrou l pensamiento i ampeçou a marcar:
“…12 de Febreiro de 1967 (Nun podie ponir la data desse die porque solo se iba nels finals de Abril i deixou la data para çpuis)
Stimado Antonho,
Spero que esta mie carta bos baia a achar en porfeito sentido, you stou bien, inda que la ferida que tengo ne l stómado me deia algun trabalho. Querie-bos dezir que nun querie abalhar sin bos dar ua rezon. Sou ua zgraciada porque nun bos tengo amor, nin nunca bos l tube. Bien sabeis que casei cun bós porque me oubrigórun. Sodes muito mais bielho do que you i aporbeitestes-bos dua mintira para fazerdes deilha ua berdade, cumo se stubíssedes a fazer ua obra de caridade. Mie mai fintou-se nas malas lhénguas, i pensou que, casando, me tornarie ua mulhier hounrada, mas squeciu-se que quien manda ye l coraçon. Metírun-me nua cadena sin grades mas de adonde nun puodo salir. La mie alma anda apeada i tengo agora que cobrar estes fierros para siempre. Padeci muito quando me çfamórun cun Albino i se bien calha la mie frida ruin ye dende que eilha ben. Naide fizo caso de las mies lhágrimas, i se fura hoije nun bos tenie aceitado delantre de l altar. Agora yá ye tarde, sou buossa mulhier delantre de Dius i delantre de ls homes mas bou-me i deixo-bos para siempre. Bou-me sin nada, nun quiero que supóngades que sou ua lhadrona. Tengo por bós muito respeito mas nun bos tengo amisade i l buosso bafo agonia-me.»
Parou la carta porque sentiu uns calafrius pula spinha arriba i tubo que se ir a meter ambaixo de las mantas. Ls dies que se seguírun ls febres oumentórun i ampeçou a barear. La tosse nun le deixou mais çcanso i passados uns dies staba amarielha cumo la cera.
Antonho deixou de ir a la taberna i squeciu-se de las canhonas para solo pensar neilha. Dezie-le cousas lindas mas eilha yá nun l oubie. Ua nuite deixou de tussir i ampeçou a respirar debagarico. Antonho pensou que yá iba para melhor, mas la sue bida, presa por un filo, deixou-la a la pormanhana.
Passados uns dies, achou andentro de l mandil ua carta que nun staba acabada, ampeçou a ler i biu que la carta era para el. Liu-la mas nun l’antendiu. A partir Malgarida lhebou cun eilha l segredo dun suonho que la ajudou a bibir.
Antonho nunca chegou a çcubrir las sues berdadeiras antençones, agora tamien yá pouca amportáncia tenien.
Bina Cangueiro

